Token - Louis XIV Vincit Dum Respicit

LUDWIK XIV lub LE GRAND KING SUN (14/05/1643 - 01/09/1715)
Panowanie Ludwika XIV jest najdłuższym i najbardziej chwalebnym w historii Francji. Syn Ludwika XIII i Anny Austriaczki, urodzony 5 września 1638 r., trzeci król z dynastii Burbonów wstąpił na tron w 1643 r. i pozostał na nim przez siedemdziesiąt trzy lata. Zmarł 1 września 1715 r. w wieku siedemdziesięciu siedmiu lat. W latach 1643-1661 w regencji Anny Austriaczki i kardynała Mazarina absolutyzm był budowany w walce: wewnętrzna walka z Frondą, zewnętrzna walka z Hiszpanią. Osobiste panowanie Ludwika XIV rozpoczyna się w 1661 r., kiedy młody król postanowił "rządzić samodzielnie". Monarchia absolutna osiągnęła swój szczyt, gdy król został otoczony przez wybitny zespół ministrów Le Tellier, Louvois, Colbert, Seignelay. Ten pomyślny okres kończy się w latach 80-tych XVI wieku, wraz z pierwszym niepowodzeniem, odwołaniem Edyktu z Nantes (1685), późnym wielkim sukcesem zewnętrznym i stopniowym zanikiem środowiska z pierwszych lat (Colbert zmarł w 1683 r., Le Tellier w 1685 r., Seignelay w 1690 r., Louvois w 1691 r.). Trzecia i ostatnia część panowania, między 1685 a 1715 rokiem, jest trudniejsza. Starzejący się król nie znajdował podobnych pracowników. Chwalebne panowanie było najpierw królestwem wojowników. Francja nigdy nie doświadczyła tylu wojen: Wojna Trzydziestoletnia, zakończona z Cesarstwem w 1648 r., z Hiszpanią dopiero w 1659 r., Wojna o Dewolucję (1667-1668), Wojna Holenderska (1672-1678), Wojna Hiszpańska (1684), Wojna Ligi Augsburskiej (1688-1697), Wojna o Sukcesję Hiszpańską (1701-1713). Nigdy nie cieszyła się większą liczbą zwycięstw i podbojów: w 1648 r. traktat westfalski dał mu Alzację, w 1659 r. pokój w Pirenejach Artois i Roussillon, w 1668 r., na mocy pokoju w Aix-la Chapelle, zdobyła Flandrię, w 1678 r., na mocy traktatu z Nijmegen, Franche-Comté. W 1681 r. król zaanektował Strasburg. Kolejne dekady były mniej udane: w 1697 r. (traktat z Ryswick) Francja zrzekła się Luksemburga, w 1713 i 1714 r. (traktaty z Utrechtu i Rastatt) zrezygnowała z Akadii, co było preludium do utraty Ameryki pięćdziesiąt lat później. Panowanie Ludwika XIV odpowiada dość ściśle wiekowi francuskiej dominacji w Europie: Francja wyprzedziła Hiszpanię i wkrótce zostanie wyparta przez Anglię, która utrzymała imperium morskie i rozszerzyła Nowy Świat. Do chwały zwycięskiego króla i zdobywcy administrator dodaje chwałę króla, prawodawcy, mecenasa sztuki i literatury. Ludwik XIV i jego ministrowie nadali doskonałość monarchicznej konstrukcji: prawo zostało zreformowane, szlachta podporządkowała prowincje, herezja została odwrócona, artyści i pisarze są w służbie władzy królewskiej. Lex uno una sub sole "jedno prawo pod jednym słońcem" wszystko musi obracać się wokół władcy słońca. Cała Europa odczuwa atrakcyjność i prestiż Wersalu. Rzeczywistość jest prawdopodobnie mniej niż pochlebnym genialnym programem: królewska administracja pozostaje zbyt mała, aby faktycznie nadzorować największe i najbardziej zaludnione królestwo Europy; partykularyzmy stawiają opór; protestanci odchodzą, wzbogacając wrogów Francji. Pozostaje jednak obraz króla chwały, który pojawił się w pamięci, tak jak postanowił i pragnął Ludwik XIV. Na tym polega prawdziwy triumf tego księcia dla Francji i Europy przez następne stulecie i przez następne stulecia, dla współczesnych, jak i dla potomnych, był i pozostaje ostatecznym królem. Monety i medale, które nadają nam profil Jovian wielkiego monarchy, będą uczestniczyć w tym i tym sukcesie. Ludwik XIV zwrócił ich uwagę: Grand Siècle jest również wielkim stuleciem numizmatyki.